Trening rehabilitacyjny związany z problemami kardiologicznymi powinien być indywidualnie dobierany pod możliwości pacjenta oraz rodzaj schorzenia. Można jednak wymienić kilka ogólnych kategorii ćwiczeń, które dedykowane są właśnie dla tej grupy. Trening może mieć charakter wytrzymałościowy, oporowy, zwiększający sprawność ogólną, a także zawierać ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe. Czym charakteryzują się poszczególne rodzaje zajęć w rehabilitacji kardiologicznej?
Każdy trening musi składać się z mniejszych i podstawowych etapów. Jednym z najważniejszych jego elementów jest rozgrzewka. Ma ona na celu przygotować ciało do cięższej pracy i zabezpieczyć je przed niekorzystnymi efektami jego nagłego obciążenia. Lekkie ćwiczenia rozgrzewające oraz rozciągające zapobiegają występowaniu urazów i kontuzji, które mogą wykluczyć daną osobę z kolejnych treningów. Faza pierwsza trwa zazwyczaj 5 minut. W kolejnym etapie wykonywane są główne ćwiczenia zlecone przez rehabilitanta lub lekarza. Co istotne, ważne, aby były wykonywane pod okiem doświadczonego fizjoterapeuty.
Trening główny to około 45 minut intensywniejszych ćwiczeń, a tuż po nim następuje faza wyciszenia. Polega ona na kontynuowaniu wysiłku fizycznego z mniejszą intensywnością, co zapobiega nagłemu spadkowi ciśnienia tętniczego. Wpływa to oczywiście korzystnie na organizm także pod względem usuwania metabolitu z mięśni oraz pozwala odbudować zasoby energetyczne. Odpowiednio zaplanowany etap wyciszenia zmniejsza również ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu i niedokrwienia.
W wielu programach rehabilitacyjnych podstawowym treningiem dedykowanym pacjentom z problemami kardiologicznymi są ćwiczenia wytrzymałościowe. Polegają na ćwiczeniach dynamicznych, które angażują naprzemiennie kurczące i rozkurczające się mięśnie. To sprawia, że dochodzi do wytrenowania układu krążenia oraz oddechowego, co przekłada się na sprawniejsze dostarczanie tlenu do wszystkich komórek.
Trening wytrzymałościowy wzmacnia wszystkie mięśnie i ich tolerancję wysiłkową, z jaką ludzki organizm mierzy się na co dzień. Ponadto pojawiają się pozytywne skutki metaboliczne, ponieważ obniża się poziom cholesterolu LDL, a zwiększa HDL. Zwiększa się także wrażliwość komórek na insulinę, co pozytywnie wpływa na gęstość kośćca oraz cukrzycę, tym samym hamując ryzyko wystąpienia osteoporozy.
Założenia ćwiczeń oporowych są takie, aby zwiększały siłę wytrzymałościową mięśni, poprzez wykonywanie treningu przeciw oporowi. Elementem takiej jednostki w klasycznym programie rehabilitacji kardiologicznej jest przystosowanie pacjenta do warunków życia codziennego, gdzie bardzo często musi się zmagać z czynnościami wymagającymi oporu. Efektem treningu oporowego jest zwiększenie siły, masy oraz wytrzymałości ćwiczonych mięśni.
Warto dodać, że zwiększa również tolerancję wysiłkową oraz obniża ciśnienie tętnicze. Ponadto korzystnie wpływa na poziom lipidów, przeciwdziała pojawieniu się osteoporozy, zmniejsza insulino-oporność. Istotny jest także wpływ na zwiększenie produkcji tlenku azotu, który powoduje rozkurczenie się naczyń krwionośnych. Trening oporowy powinien się rozpoczynać nie wcześniej, jak po czterech tygodniach od przepracowania jednostek wytrzymałościowych.
Ćwiczenia, które mają zwiększać ogólną sprawność, bardzo często są elementem rozgrzewki przedtreningowej, a także sesji wyciszającej, która następuje tuż po treningu. Łączy w sobie ćwiczenia rozciągające i zwiększające zakres ruchu z naciskiem na dynamikę ich wykonywania. W przypadku osób z problemami kardiologicznymi najczęściej polecane jest Tai Chi. Intensywność tych ćwiczeń jest zwykle na niskim poziomie.
Ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne są najczęściej stosowane po treningu, jako element odpoczynku. Pozwalają obniżyć ciśnienie krwi, spowolnić częstotliwość skurczy serca i liczby oddechów. Ponadto zmniejszają lęk i napięcie, a także korzystnie wpływają na samopoczucie. W tym treningu wykorzystuje się proste ćwiczenia jak oddychanie torem brzusznym. Dodatkowo stanowią element treningu mięśni wdechowych, który jest stosowany w przypadku osób z niewydolnością serca.
Zdjęcie wyróżniające: Freepik
